Cyclaam (Cyclamen)

De cyclaam staat niet tussen de planten in onze catalogus, want het is geen blijvende kamerplant maar een balkon- en tuinbloem die van koelte houdt. Deze pagina legt uit waarom een cyclaam het in een warm huis moeilijk heeft en hoe je hem wél goed in leven houdt.

Met zijn sierlijke, omgekeerde bloemen en zijn hartvormige bladeren met tekening is de cyclaam een van de meest geliefde bloemen van de winter. In die maanden ligt hij bij de bloemist en in de supermarkt, verkocht als sierplant voor in huis. Maar de cyclaam verzorgen betekent eigenlijk hem koel houden: deze bloem wil een koele, luchtige plek, en in een warm huis is hij snel op.

Waarom het geen kamerplant is

Er zijn een paar concrete redenen waarom een cyclaam zich in een warm huis niet thuis voelt:

• Hij wil koelte en vlucht voor warmte. De cyclaam is gelukkig op een koele, luchtige plek; zijn ideale plek is een koel balkon of vlak bij het raam. In een warme kamer, en zeker vlak bij de radiator, vergelen zijn bladeren, zijn de bloemen snel uitgebloeid en zakt de hele plant in elkaar.
• Er mag geen water op de knol komen. De cyclaam groeit uit een knol onder de grond. Loopt er bij het gieten water in het midden waar de bladeren samenkomen, dan gaat die plek rotten en gaat de plant dood. Giet daarom altijd langs de rand op de grond, en gooi water dat in de schotel blijft staan weg.
• In de zomer trekt hij zich terug. De cyclaam is meerjarig, maar zodra het warmer wordt vergelen zijn bladeren, drogen ze uit en gaat de knol in rust. Dat is geen sterven maar een natuurlijke cyclus; alleen gedraagt hij zich daarmee niet als een kamerplant die het hele jaar groen blijft.
• Kortom: de cyclaam is niet de bloem van de warme woonkamer maar van het koele balkon.

En hier zit voor Nederlandse huizen de kern van het probleem. De bron noemt 10 tot 15 °C. Dat een woonkamer die in het stookseizoen van oktober tot april normaal verwarmd wordt daar duidelijk boven zit, staat niet in de bron; dat is de eigen inschatting van deze site. En de plant ligt juist in die maanden in de winkel. Een koele gang, een onverwarmde slaapkamer of een vorstvrije serre komt dichter bij die 10 tot 15 °C dan de plek naast de radiator.

Heb je een cyclaam, of kreeg je er een cadeau?

Onder de goede omstandigheden blijft een cyclaam lang bloeien en komt hij jarenlang terug:

• Zet hem koel en licht. BBC Gardeners’ World noemt voor een koele kamer ongeveer 10 tot 15 °C; een koel balkon, een plek bij het raam of een koude kamer komt in de buurt van dat bereik. Houd hem uit de felle directe zon en weg van de warmte van de radiator.
• Giet op de goede manier. Laat geen water komen op de knol en op de bladeren; giet langs de rand van de pot op de grond, of zet de pot kort in een bak met water zodat hij van onderen opneemt. Laat geen water in de schotel staan.
• Voed hem als hij bloeit en laat hem met rust als hij rust. In de bloeitijd wil hij regelmatig water en af en toe voeding; drogen zijn bladeren in de zomer op en trekt hij zich terug, stop dan met gieten en bewaar de knol koel en droog. In het najaar loopt hij weer uit.
• Haal uitgebloeide bloemen en vergeelde bladeren voorzichtig bij de voet weg.

Is hij dan giftig?

De cyclaam is volgens de ASPCA giftig voor katten en honden; vooral de knol onder de grond bevat een hogere concentratie van de schadelijke stof. Bij inslikken kan hij braken en maagdarmklachten geven. Laat je huisdier vooral niet in de grond graven en zo bij de knol komen; heb je het vermoeden dat er toch van gegeten is, bel dan je dierenarts.

Zoek je een plant die het hele jaar door in een warm huis blijft leven? Kijk dan bij Geen kamerplanten welke populaire bloemen daar juist niet voor bedoeld zijn, of bij Balkonplanten als je wel een balkon hebt.