Gatenplant (Monstera): problemen herkennen
Waar zie je het probleem? Kies eerst het gebied, daarna het symptoom. (Draag handschoenen als je snoeit. Penn State Extension schrijft dat ALLE delen van de plant bij inslikken giftig zijn voor mens en huisdier en dat de volgroeide vrucht daarbuiten valt; de giftige stof zijn calciumoxalaatkristallen, oftewel oxaalzuur.) Deze tool stelt geen definitieve diagnose en adviseert geen middelen of doseringen.
Alle mogelijke oorzaken
Je kunt ook meteen naar een oorzaak gaan.
- De plant is nog jong (geen insnijdingen, normaal)
- Geen insnijdingen, te weinig licht
- Zwakke insnijdingen, voeding
- Te veel water / wortelrot
- Te weinig water
- Gewone bladval van onderste blad (geen probleem)
- Droge lucht (krokante rand en naar binnen krullen)
- Zoutaanslag / te veel voeding (bruine rand)
- Bladvlekken (zwarte vlek met een gele ring)
- Zonnebrand (directe zon)
- Te weinig licht (uitrekken)
- Het nieuwe blad wordt donker voordat het opengaat (schommelend vocht)
- Plagen (schildluis, bladluis, wolluis, spint, trips, rouwmuggen)
Veelgestelde vragen
Wat betekent De plant is nog jong (geen insnijdingen, normaal)?
De insnijdingen in het blad van de gatenplant (fenestratie) komen met de rijpheid. UW-Madison Extension schrijft dat het blad van jonge zaailingen klein is en geen lobben of gaten heeft, en dat de plant naarmate hij ouder wordt het karakteristieke blad van de volwassen plant ontwikkelt. Bij jonge planten is glad hartvormig blad normaal.
Wat betekent Geen insnijdingen, te weinig licht?
UW-Madison Extension schrijft met zoveel woorden dat de plant bij te weinig licht GEEN gaten in het blad ONTWIKKELT. Is de plant volwassen en maakt hij toch nog glad blad, dan is het licht het eerste waar je naar kijkt. ⚠ De bronnen noemen dit niet de enige of bijna enige oorzaak; deze pagina geeft daar geen mate van zekerheid bij.
Wat betekent Zwakke insnijdingen, voeding?
⚠ Dat zwakke insnijdingen door een voedingstekort zouden komen, staat niet in de bronnen; deze pagina legt dat verband niet. UW-Madison Extension wijt het uitblijven van de insnijdingen aan te weinig LICHT. Toch hoort regelmatig voeden bij de gewone verzorging.
Wat betekent Te veel water / wortelrot?
In steeds natte potgrond stikken de wortels en gaan ze rotten; Penn State Extension schrijft dat te veel water tot wortelrot kan leiden. De vergeling breidt zich van onder naar boven uit, de bladeren hangen of krullen om en de rot kan omhoog de stengel in klimmen.
Wat betekent Te weinig water?
Wordt de potgrond te droog, dan komen de grote bladeren water tekort: ze gaan hangen en de randen worden krokant bruin. ⚠ Dat de plant het water uit de oudste bladeren terugtrekt, staat niet in de bronnen; deze pagina voert dat mechanisme niet aan.
Wat betekent Gewone bladval van onderste blad (geen probleem)?
Naarmate de gatenplant groter wordt, laat hij zijn onderste, oudste (en kleinste) bladeren vergelen en vallen, en stuurt hij de energie naar het grotere nieuwe blad met insnijdingen; dat is gewoon.
Wat betekent Droge lucht (krokante rand en naar binnen krullen)?
Penn State Extension schrijft dat deze soort van luchtvochtigheid houdt en bij voorkeur BOVEN 50 % wil; UW-Madison Extension noemt gemiddelde tot hoge luchtvochtigheid en schrijft met zoveel woorden dat DE BLADRANDEN BRUIN WORDEN als de luchtvochtigheid heel laag is. Bij droge lucht kunnen de bladeren naar binnen krullen om vocht vast te houden. ⚠ De bronnen geven geen bovengrens; deze pagina geeft dan ook geen bereik maar de drempel van boven de 50 %.
Wat betekent Zoutaanslag / te veel voeding (bruine rand)?
Te veel voeding en de zouten uit kraanwater hopen zich op in de potgrond en maken de bladranden bruin; op de grond kun je een witte aanslag zien. ⚠ Dat het blad van deze soort veel water verdampt en het zout daardoor sneller ophoopt, en hoe vaak per jaar de grond doorgespoeld zou moeten worden, staat niet in de bronnen; deze pagina geeft daar geen mechanisme en geen frequentie voor.
Wat betekent Bladvlekken (zwarte vlek met een gele ring)?
Ronde zwarte vlekken met een gele ring eromheen kunnen een bladvlekkenziekte zijn die door een schimmel of een bacterie komt. ⚠ Bladvlekkenziekten die specifiek voor deze soort gelden, komen in de bronnen niet aan bod; deze pagina beweert niets over een mechanisme waardoor het zich opbouwt en ook niet dat het van blad naar blad overgaat.
Wat betekent Zonnebrand (directe zon)?
Directe zon kan op het blad van de gatenplant fletse, papierachtige witte of bruine vlekken achterlaten en die blijven. ⚠ Over het licht zeggen twee instellingen niet hetzelfde en deze pagina voegt ze niet samen: Penn State Extension wil veel licht maar GEEN DIRECTE ZON; UW-Madison Extension schrijft dat in de zomer veel licht en IN DE WINTER DIRECTE ZON het best is.
Wat betekent Te weinig licht (uitrekken)?
Penn State Extension schrijft dat de plant bij weinig licht uitrekt (leggy wordt): de stelen worden dunner en langer, het blad komt verder uit elkaar te staan en de plant buigt naar één kant.
Wat betekent Het nieuwe blad wordt donker voordat het opengaat (schommelend vocht)?
Een nieuw blad kan bruin of zwart worden voordat het opengaat. ⚠ De oorzaak daarvan komt in de bronnen niet aan bod; deze pagina voert schommelend vocht in de potgrond niet als oorzaak aan. Toch is het gietritme nakijken een verstandige eerste stap.
Wat betekent Plagen (schildluis, bladluis, wolluis, spint, trips, rouwmuggen)?
Penn State Extension noemt voor deze soort zes plagen om op te letten: schildluis, bladluis, wolluis, spint, trips en rouwmuggen. UW-Madison Extension schrijft dat de plant binnen weinig plagen heeft, maar dat bladluis, wolluis, schildluis of spint hem kunnen aantasten. ⚠ De bronnen zetten ze niet op volgorde van hoe vaak ze voorkomen; deze pagina doet dat ook niet.
← Monstera verzorgen (gatenplant): water geven, licht en de gaten
Bronnen
- Penn State Extension · Monstera as a Houseplant (16-29 °C, hekel aan koude tocht; luchtvochtigheid bij voorkeur boven 50 %, bij erg droge lucht een luchtbevochtiger; veel licht maar geen directe zon; water geven zodra de bovenste 2,5-5 cm droog is, te veel water geeft wortelrot; in de groeitijd elke twee weken, in de winter eens per maand evenwichtige voeding; alle delen giftig, behalve de volgroeide vrucht)
- UW-Madison Division of Extension · Monstera deliciosa (groeit niet onder 10 °C, vorst doodt de plant; gemiddelde tot hoge luchtvochtigheid, bij erg lage luchtvochtigheid worden de bladranden bruin; in de zomer veel licht, IN DE WINTER directe zon; bij te weinig licht ontwikkelt hij geen gaten in het blad; alle delen giftig behalve de rijpe vrucht)
- ASPCA · Cutleaf Philodendron / Monstera deliciosa (giftig voor kat en hond, calciumoxalaat)