Olijfboom (Olea europaea)

De olijfboom staat niet tussen de planten in onze catalogus, want het is geen kamerplant maar een boom voor buiten. Deze pagina legt uit waarom je een olijf beter niet binnen houdt en hoe je hem op je balkon of terras kunt kweken.

Met zijn zilvergroene blad en zijn sierlijke, mediterrane verschijning is de olijfboom de laatste jaren een veelverkochte decoratieve boom in pot. Kleine olijfjes in pot worden gepresenteerd als een chic object voor binnen. Maar de verzorging van een olijfboom slaagt in werkelijkheid buiten: Dit is een boom, en hij heeft veel zon, buitenlucht en een koele winter nodig. Verwacht niet dat hij binnen in een gesloten huis lang gezond blijft.

Waarom het geen kamerplant is

Er zijn een paar concrete redenen waarom een olijf het binnen moeilijk heeft:

• Hij wil heel veel zon. De olijf is een mediterrane boom die vele uren directe zon per dag vraagt. Voor hem is het binnen, zelfs op de lichtste vensterbank, meestal niet genoeg; komt hij licht tekort, dan laat hij zijn blad vallen, verzwakt hij en wordt hij iel.
• Hij wil buitenlucht en luchtbeweging. Als boom heeft hij de beweging van buitenlucht nodig om gezond te blijven; in de stilstaande lucht binnenshuis heeft hij het zwaar en wordt hij vatbaarder voor plagen, binnen vooral voor spint.
• Hij heeft een koele winter nodig. Om vrucht te kunnen zetten moet een olijf in de winter een bepaalde tijd koelte krijgen. In een warm huis komt die cyclus helemaal niet op gang, en daarom draagt een olijf die binnen staat meestal ook geen vrucht.
• Kortom: de olijf is geen decorstuk voor een paar weken maar een boom die op de goede plek tientallen jaren meegaat; alleen is die goede plek niet binnenshuis.

Heb je een olijfboom, of kreeg je er een cadeau?

Buiten is de olijf juist heel sterk en heel oud van dagen:

• Zet hem op het balkon, het terras of in de tuin. Een open plek met veel zon is het echte huis van een olijf.
• Zorg voor goede afwatering. De olijf houdt niet van kletsnatte grond; gebruik goed doorlatende, schrale grond en een pot met een gat in de bodem. Giet als de bovenlaag droog is en laat geen water in de schotel staan.
• Regel de winter goed. De olijf houdt van een koele winter, maar bij strenge vorst moeten vooral jonge bomen beschermd worden. Zet de pot hier dus in de winter op een koele maar vorstvrije plek uit de wind, bijvoorbeeld een beglaasd balkon, een koude serre of een onverwarmde garage met licht. Haal hem niet het warme huis in, want dan verstoor je zijn wintercyclus.
• Wees geduldig, en weet hoe groot hij wordt. De RHS geeft als eindformaat 4 tot 8 meter hoogte en 1,5 tot 2,5 meter breedte, en schrijft dat het 20 tot 50 jaar duurt voordat hij daar is. Gardeners’ World noemt de boom eveneens langzaam groeiend en schrijft dat hij meestal maar een bescheiden formaat bereikt. Denk aan de olijf dus niet als een decoratieplant maar als een boom die zich over jaren ontwikkelt; in een pot haalt hij die maten niet, maar hij vraagt voor zijn wortels en zijn kroon wel meer ruimte dan je denkt.

Is hij dan giftig?

De veiligheid voor huisdieren is bij deze soort een open vraag, en deze pagina geeft daar geen garantie over. Voor Olea europaea bestaat er bij de ASPCA geen vermelding, en er is ook geen andere institutionele vermelding gevonden; dat er geen vermelding is, betekent niet dat de plant niet giftig is. Knaagt je huisdier aan het blad, bel dan je dierenarts en noem de botanische naam erbij. Waar deze pagina eigenlijk over gaat is trouwens iets anders: dat deze boom niet in een gesloten kamer thuishoort.

Zoek je een plant om binnen te houden? Kijk dan bij Geen kamerplanten welke populaire planten daar juist niet voor bedoeld zijn, en op Balkonplanten welke kamerplanten het op een balkon wél goed doen.