Geldboom verzorgen (Pachira aquatica): water geven, licht, problemen

De geldboom (Pachira aquatica, in het Engels money tree, en om zijn gevlochten stam ook wel Malabarkastanje genoemd) is een decoratieve kamerplant die meestal wordt verkocht met een aantal dunne stammen die in elkaar zijn gevlochten, met bovenin bossen glanzend groen blad in de vorm van een hand. In de fengshuitraditie staat hij voor geluk, overvloed en voorspoed, en daarmee is het een van de meest weggegeven planten die er zijn. Hij is makkelijk te verzorgen; het enige waar hij echt gevoelig voor is, is te veel water.

Een belangrijke opmerking: deze plant is niet dezelfde als de pannenkoekplant (Pilea) met zijn ronde blad, die ook op deze site staat. De geldboom heeft een gevlochten stam en handvormig blad, de pannenkoekplant ronde bladeren als muntjes; en dan is er ook nog het geldboompje, de gangbare naam van de crassula. Omdat er in het Nederlands drie geldnamen door elkaar lopen, worden ze vaak verward. Goed nieuws: de vermelding Money Tree van de ASPCA rekent de geldboom niet giftig voor katten, honden en paarden.

Licht

Hij houdt van veel, helder maar indirect licht. Wat directe ochtendzon kan hij hebben, maar het felle licht van de middagzon kan zijn blad verbranden; zie Bladverbranding. Schemerige hoeken zijn niets voor hem: krijgt hij te weinig licht, dan wordt hij ijl, rekken de stammen zich dun uit en laat hij blad vallen. Zie ook Weinig licht. Vlak bij een licht raam, zonder de directe middagzon, is ideaal. Draai de pot af en toe zodat hij gelijkmatig groeit.

Water geven, want te veel water is doodsoorzaak nummer één

De meest voorkomende doodsoorzaak van een geldboom is te veel water. Door zijn naam en zijn natuurlijke omgeving denken mensen dat hij veel water wil, maar dat klopt niet: giet pas als de bovenlaag van de grond, zo’n 5 centimeter, goed is opgedroogd. Hoe ver de grond precies moet uitdrogen en hoeveel dagen daartussen zitten, noemen de bronnen van deze pagina niet; die 5 centimeter is de maat die je zelf controleert. Dat is nodig, want zijn wortels willen lucht. In doorweekte of doorlopend natte grond rotten die wortels snel weg, en die rot kruipt omhoog de gevlochten stammen in. Giet royaal, laat het overschot goed uitlekken en laat geen water in de schotel of onderin de sierpot staan; wacht daarna tot de grond weer droog is. Een afwateringsgat is een voorwaarde. In de winter heeft hij minder water nodig; gebruik geen koud kraanwater maar water op kamertemperatuur.

Temperatuur

Twee bronnen lopen bij de ondergrens uiteen en deze pagina geeft ze allebei. BBC Gardeners’ World vraagt voor de geldboom om 12 tot 24 °C. De NC State Extension schrijft dat de plant goed gedijt in een vochtige omgeving bij 18 tot 24 °C (in de bron 65-75 °F). Diezelfde vermelding noemt voor koudere klimaten een tweede getal: haal hem naar binnen voordat de temperatuur op 7 °C (45 °F) komt. Houd hem weg van de koude ruit, uit de tocht en uit de luchtstroom van een airco.

Luchtvochtigheid

Hij houdt van een gemiddelde tot wat hogere luchtvochtigheid, want het is een tropische plant, maar hij kan goed tegen gewone huislucht. In heel droge lucht, en dan vooral in de winter naast de radiator, kunnen de bladpunten bruin worden. Het blad af en toe afnemen met een vochtige doek haalt het stof eraf en doet hem goed. Welke maatregelen tegen droge lucht werkelijk iets doen en welke niet, staat met eigen bronnen op Droge lucht.

Voeding

Geef in het groeiseizoen, dus in de lente en de zomer, één keer per één of twee maanden een evenwichtige vloeibare voeding op halve sterkte. Giet de grond vóór het voeden. Stop met voeden in de winter. Hij komt met weinig voeding toe; te veel voeding verbrandt de bladpunten en laat zout achter in de grond. Zie Mestzouten.

Vermeerderen

Een geldboom kun je vermeerderen met stengelstekken. Snijd met schoon gereedschap een stuk tak met een paar bladeren van een gezonde stam af en laat dat wortelen in water of in vochtige, goed doorlatende grond; binnen een paar weken komen er wortels. De lente en de zomer zijn daarvoor het beste moment. Staan er meerdere jonge planten in één pot, dan kun je hun stammen zolang ze nog jong en zacht zijn voorzichtig in elkaar vlechten en zo die bekende vorm maken. Potgrond en potten liggen bij elk tuincentrum bij elkaar.

De vergelijking van de methodes, de regel over de knoop en de redenen waarom het mislukt staan op kamerplanten stekken.

Problemen die je het vaakst tegenkomt

• Vergeling en bladval bij natte grond en een zachte stamvoet: te veel water en wortelrot, de meest voorkomende doodsoorzaak. Zie Gele bladeren.
• Dun uitgerekte stammen en slap hangende takken: te weinig licht.
• Bruine, krokante bladpunten: te droge lucht, te veel voeding of hard of koud water.
• Een van de gevlochten stammen wordt zacht en donker: stamrot, door te veel water of kou.
• Massale bladval na een koude periode: koudeschade of tocht.

Om stap voor stap van symptoom naar oorzaak te komen, kun je de Diagnosehulp voor de geldboom gebruiken.

---

Over de genoemde waarden: De waarden hier, dus de bereiken die in het hoofdstuk Temperatuur met hun bron staan, veel indirect licht en de gietfrequentie, zijn algemene drempels; je huis en het seizoen schuiven ze. Bij de geldboom gelden twee gouden regels: giet niet te veel, want de bovenlaag moet tussen twee gietbeurten opdrogen, al laat je de kluit niet helemaal uitdrogen, en geef hem veel indirect licht, want een schemerige hoek bevalt hem niet.