Pannenkoekplant verzorgen (Pilea): water geven, licht, problemen

Deze pagina gaat over de Pilea peperomioides, de plant met ronde bladeren als pannenkoekjes die ook wel Chinese geldplant wordt genoemd. Laten we beginnen met een belangrijke waarschuwing: in het Nederlands lopen er meerdere geldnamen door elkaar. Met een geldnaam worden ook de geldboom (Pachira aquatica) en het geldboompje, oftewel de crassula (Crassula ovata), aangeduid. Voor huisdieren zijn die planten niet gelijk: de crassula is giftig, terwijl de geldboom volgens de ASPCA niet giftig is voor katten, honden en paarden. Zoek dus eerst uit welke plant je in huis hebt; wat hieronder staat, geldt voor de rondbladige pilea.

Voor de veiligheid voor huisdieren zijn twee institutionele bronnen nagelopen, en geen van beide is genoeg om je gerust te stellen. Bij de ASPCA bestaat geen aparte vermelding voor Pilea peperomioides (de Pilea-vermeldingen op die lijst horen bij andere soorten). De vermelding van de NC State Extension voor Pilea peperomioides draagt wel het label pet friendly, maar dat label noemt geen enkele diersoort bij naam en de vermelding heeft geen onderdeel over giftigheid. In het plantprofiel boven deze tekst staat daarom bij Veilig voor huisdieren? de waarde Niet bekend; deze pagina verklaart de pilea niet veilig en raadt aan hem buiten bereik te zetten. Het algemene kader staat op Giftige kamerplanten.

De pilea is een geliefde plant die weinig verzorging vraagt, snel groeit en, zodra hij volwassen wordt, kindjes maakt die je eenvoudig kunt afscheiden. Hij komt niet uit de tropen maar uit een gematigd gebied, namelijk van beekoevers in China, en daardoor kan hij koelere temperaturen zonder veel schade verdragen.

Licht

Hij wil veel maar indirect licht. Directe zon maakt het blad geel, laat het verbleken en trekt het bol; zie Bladverbranding. Te weinig licht rekt de plant juist uit, maakt hem ijl, bederft zijn compacte vorm en laat het blad omkrullen; zie Weinig licht. Draai de pot regelmatig, want zijn bladeren draaien zich naar het licht toe.

Water geven, hij neigt naar een vetplant en houdt niet van natte voeten

De fout die het vaakst wordt gemaakt, is te veel water geven. Giet royaal zodra de bovenste 2 tot 5 centimeter van de grond helemaal is opgedroogd en laat het overschot uitlekken. De bron beschrijft die toestand en geen gietafstand in dagen, dus voel het na met je vinger; de wortels mogen niet in water staan, dus laat niets in de schotel of onderin de sierpot staan. De bladeren horen stevig te zijn en rechtop te staan; worden ze dunner, slapper en gaan ze hangen, dan is dat een teken van dorst. De echte maat is hoe droog de grond is.

Temperatuur en luchtvochtigheid

Petal Republic schrijft dat hij koelere temperaturen zonder veel schade verdraagt, en voegt daar een eigen waarneming aan toe: bij gewone huistemperaturen, 16 tot 27 °C (in de bron 60-80 °F), doet hij het prima. Houd hem toch uit de koude tocht van een airco of een open raam, want tocht kan zijn blad doen omkrullen. De NC State Extension schrijft dat deze soort het goed doet bij een gemiddelde tot hoge luchtvochtigheid, maar dat hij tegen de gemiddelde luchtvochtigheid in huis kan. Zie ook Droge lucht.

Voeding

Geef een verdunde vloeibare voeding, en alleen in de lente en de zomer. Voed niet als het niet goed gaat met de plant of als je hem net hebt verpot; voeding is geen medicijn en het maakt het een plant die toch al onder stress staat alleen maar lastiger. Zie Mestzouten.

Kindjes en vermeerderen

Een volwassen pilea maakt onderaan de stam en uit de grond kindjes, en dat maakt hem tot een van de dankbaarste planten om weg te geven. Is een kindje een paar centimeter groot en heeft het eigen worteltjes, dan haal je het er met schoon gereedschap af en zet je het in zijn eigen potje met goed doorlatende grond. Kleine potjes en potgrond liggen bij elk tuincentrum bij elkaar.

De vergelijking van de methodes, de regel over de knoop en de redenen waarom het mislukt staan op kamerplanten stekken.

Formaat en groeisnelheid

De NC State Extension geeft voor de pannenkoekplant hoogte en breedte in één waarde: 20 tot 30 cm (in de bron 8 duim tot 1 voet); dezelfde vermelding noemt de verzorging laag en de groei snel.

Op dat formaat past hij op een tafel of op de vensterbank. Zijn ronde bladeren draaien naar het licht toe, dus draai de pot af en toe een slag; dan gaat de kroon niet naar één kant hangen.

Problemen die je het vaakst tegenkomt

• Blad dat omkrult of bol trekt, het meest typische probleem: bij de onderste of oudere bladeren is het te veel water, bij de bovenste of jonge bladeren te veel licht; daarnaast kou, tocht of een plaag.
• Hangen: bij droge grond dorst, bij natte grond wortelrot.
• Vergeling: meestal te veel water; dat een paar oude onderste bladeren vergelen is gewoon. Zie Gele bladeren.
• Flets of witachtig blad: directe zon of een voedingstekort.
• Uitrekken en ijl worden: te weinig licht.

Om stap voor stap van symptoom naar oorzaak te komen, kun je de Diagnosehulp voor de pannenkoekplant gebruiken.

---

Over de genoemde waarden: De temperatuur- en gietwaarden hier zijn algemene drempels voor de kamer van 16 tot 27 °C die Petal Republic noemt, met veel indirect licht; je huis en het seizoen schuiven ze. Kijk bij verschijnselen als omkrullend blad niet naar één enkel teken, maar naar welk blad het betreft en hoe vochtig de grond is, samen.