Lippenstiftplant verzorgen (Aeschynanthus): licht, water en bloei

De lippenstiftplant (Aeschynanthus, in het Engels lipstick plant) is een opvallende hangplant met donkergroen, dik en glanzend blad aan afhangende ranken, en aan de uiteinden daarvan felrode, buisvormige bloemen. Zijn naam dankt hij aan die bloemen: de knop komt uit een donker kokertje tevoorschijn zoals een lippenstift uit zijn huls draait. Hij hoort tot dezelfde familie als het Kaaps viooltje (Gesneriaceae) en de naam dekt een reeks soorten uit het geslacht Aeschynanthus (radicans, buxifolius en andere). Doordat zijn ranken omlaag hangen is hij ideaal voor een hangpot. Het leukste eraan is dat hij onder de juiste omstandigheden telkens opnieuw bloeit.

Licht

Hij houdt van veel, helder maar indirect licht, en voor de bloei is veel licht een voorwaarde. Felle directe zon verbrandt zijn blad, maar krijgt hij te weinig, dan neemt de bloei duidelijk af of blijft hij helemaal uit. Vlak bij een licht raam, zonder de directe middagzon, is ideaal voor gezond blad én voor veel bloemen. Zie ook Weinig licht en Bladverbranding.

Water geven

Houd de grond licht vochtig maar giet niet te veel. Maak de kluit goed nat zodra de bovenlaag van de grond iets is opgedroogd; in de zomer wat vaker, in de winter minder. Voor deze soort noemt geen van de bronnen van deze pagina een gietafstand in dagen; het opdrogen van die bovenlaag is de maat. Te veel water laat de wortels wegrotten, dus laat niets in de schotel of onderin de sierpot staan. Probeer bij het gieten geen water op het blad en de bloemen te spatten, want nat blad kan vlekken krijgen. Doordat zijn bladeren vlezig zijn, kan hij kort droogstaan hebben, maar aanhoudende dorst bevalt hem niet.

Temperatuur

BBC Gardeners’ World schrijft dat de lippenstiftplant het beste doet in een warme, vochtige omgeving en dat hij op een koele of tochtige plek te lijden heeft. De NC State Extension noemt wel een getal, maar merkt daar uitdrukkelijk bodemtemperatuur bij: in de groeitijd 18 tot 21 °C (in de bron 65-70 °F). Dat is geen kamertemperatuur, en deze pagina maakt er ook geen van. Het tweede getal van diezelfde vermelding gaat over kou: zakt de temperatuur onder de 10 °C (in de bron 50 °F), dan valt het blad. Diezelfde vermelding schrijft dat hij in de winter wat koeler en droger mag staan. Een plotselinge temperatuurwisseling en tocht kunnen de knoppen doen vallen; houd hem weg van de koude ruit en uit de luchtstroom van een airco.

Luchtvochtigheid

Hij houdt van een gemiddelde tot wat hogere luchtvochtigheid, want het is een tropische plant. In droge lucht kunnen de bladpunten indrogen en kan de bloei teruglopen. Een luchtbevochtiger in de buurt verhoogt de luchtvochtigheid; houd hem daarnaast weg van de radiator. Water rechtstreeks op het blad sproeien is hier hoe dan ook niet de weg, want nat blad krijgt vlekken. Welke maatregelen tegen droge lucht werkelijk iets doen en welke niet, staat met eigen bronnen op Droge lucht.

Voeding

Geef in de groei- en bloeiperiode, dus in de lente en de zomer, een verdunde vloeibare voeding voor bloeiende planten. Voed in de winter minder of helemaal niet. Regelmatig en met mate voeden helpt de bloei op gang. Zie Mestzouten.

Vermeerderen

De lippenstiftplant is makkelijk te vermeerderen met stengelstekken. Snijd in de lente of de zomer van een gezonde rank een topje met een paar bladeren af en zet dat in licht vochtige, goed doorlatende grond; houd de stek op een lichte plek zonder directe zon. Binnen een paar weken maakt hij wortels. Zet je meerdere stekken samen in één pot, dan krijg je een vollere plant, en het is meteen een goede manier om de toppen te gebruiken die je bij het snoeien afknipt. Stekgrond en hangpotten liggen bij elk tuincentrum bij elkaar.

De vergelijking van de methodes, de regel over de knoop en de redenen waarom het mislukt staan op kamerplanten stekken.

Giftigheid

Voor deze soort is de veiligheid voor huisdieren niet bekend, en deze pagina geeft daar geen garantie over. De vermelding Lipstick Plant van de ASPCA hoort bij één enkele soort, Aeschynanthus humilis; de lippenstiftplant die in de handel is, is meestal A. radicans, en deze pagina behandelt een groot deel van het geslacht. Een andere institutionele vermelding voor het geslacht is niet gevonden.

Dat een bron zwijgt, betekent niet dat een plant niet giftig is. Zet hem daarom buiten bereik van huisdieren en kleine kinderen, en heeft je dier eraan geknaagd, bel dan je dierenarts. Het algemene kader staat op Giftige kamerplanten.

Problemen die je het vaakst tegenkomt

• De plant wil maar niet bloeien: meestal te weinig licht; geef hem veel helder indirect licht.
• Knoppen vallen af voordat ze opengaan: een plotselinge temperatuurwisseling, tocht of onregelmatig gieten; zet hem op een vaste, tochtvrije plek en verzet hem niet steeds.
• Blad dat massaal vergeelt, een zachte voet van de ranken, natte grond: te veel water en wortelrot; giet minder en laat niets in de schotel staan. Zie Gele bladeren.
• Vlekken op het blad: water dat op het blad is gekomen; giet op de grond en maak het blad niet nat.
• Bruine bladpunten bij droge huislucht: te weinig luchtvochtigheid; verhoog de luchtvochtigheid en houd hem uit de luchtstroom van de radiator.
• Wattige witte propjes of plakkerig blad: een plaag (wolluis of schildluis); zet de plant apart en maak hem schoon.

Om stap voor stap van symptoom naar oorzaak te komen, kun je de Diagnosehulp voor de lippenstiftplant gebruiken.

---

Over de genoemde waarden: De waarden hier, dus de waarden die in het hoofdstuk Temperatuur met hun bron staan en veel indirect licht, zijn algemene drempels; je huis en het seizoen schuiven ze. Bij de lippenstiftplant gelden twee gouden regels: geef veel licht voor de bloei, want bij weinig licht bloeit hij niet, en giet niet te veel, want dan rotten zijn wortels weg. Giet op de grond en maak het blad niet nat, en houd hem uit de felle middagzon.